Trước khi bị UEFA khai tử từ mùa 2021/22, luật bàn thắng sân khách đã từng là “trọng tài” định đoạt không ít màn lội ngược dòng kịch tính tại Champions League.
Chỉ cần một pha lập công, luật bàn thắng sân khách có thể xoay chuyển hoàn toàn cục diện của cả cặp đấu Champions League. Theo quy định này, khi tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội nào ghi được nhiều bàn hơn trên sân đối phương sẽ giành vé đi tiếp. Chính vì vậy, một bàn thắng của đội khách mang sức nặng lớn hơn hẳn một bàn thắng thông thường. Từ mùa 2021/22, UEFA đã bãi bỏ quy định này, nhưng dấu ấn chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó để lại vẫn hết sức đậm nét.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể định đoạt cả vòng đấu?
Thử hình dung đội A thua 1-2 trên sân đối phương ở lượt đi rồi thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số là 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ bàn thắng ghi trên sân khách, trong khi đối thủ không có bàn nào khi làm khách. Ngược lại, chỉ cần đối phương ghi bàn ở lượt về, A lập tức phải tìm thêm bàn thắng để xoay chuyển tình thế.
Chính điều đó buộc các HLV phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa tấn công và phòng ngự. Đội đá sân nhà ở lượt đi có thể ngần ngại dâng cao vì sợ để thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thời lượng kiểm soát bóng. Bước sang lượt về, một bàn thắng bất ngờ đôi khi đủ khiến đối phương phải thay đổi hoàn toàn cách chơi.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Ở tứ kết Champions League 2017/18, Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou nhưng sau đó thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số 4-4, và Roma đi tiếp nhờ bàn thắng sân khách. Một mùa giải sau, Tottenham loại Ajax ở bán kết sau khi thua 0-1 ở lượt đi và thắng 3-2 ngay trên sân đối thủ. Những kết quả ấy đã trở thành ví dụ điển hình cho tác động của luật cũ.
Theo quan điểm của UEFA, lợi thế sân nhà đã suy giảm dần theo thời gian và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu dè dặt hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ đá hiệp phụ và bước vào loạt luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ giá trị chuyên môn, nhưng không còn là tiêu chí ưu tiên để phân định đội đi tiếp.
Sự thay đổi này giúp các cặp đấu được định đoạt bằng tổng số bàn thắng cùng phần thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra những lựa chọn chiến thuật khác biệt so với giai đoạn trước.
